Raport Future of Jobs 2025 - Podsumowanie z perspektywy Polski

Podsumowanie

Z powyższej, obszernej analizy wynika jasno, że rynek pracy 2025–2030 będzie areną bardzo dynamicznych przeobrażeń. Cyfrowa rewolucja, wspomagana przez sztuczną inteligencję i robotyzację, w połączeniu z niepewnością ekonomiczną i globalnymi wyzwaniami klimatycznymi, stworzy zarówno nowe szanse, jak i zagrożenia. Wymagana będzie nie tylko inwestycja w kompetencje techniczne, lecz także rozwijanie umiejętności miękkich, odpowiadających na potrzeby pracy w środowisku zmiennym, rozproszonym i często wymagającym współpracy z maszynami.

W skali światowej mówimy o 170 milionach nowych miejsc pracy i 92 milionach zlikwidowanych stanowisk, co daje 78 milionów nowych etatów netto. W Europie – w tym w Polsce – silny nacisk kładzie się na kwestie przekwalifikowania i inwestycji w programy szkoleniowe. 59% pracowników w UE (a więc także w Polsce) będzie potrzebowało znaczącego przeszkolenia do 2030 roku, przy czym 31% osób wymaga przekwalifikowania w obrębie aktualnej roli, a 19% przejdzie na inne stanowiska.

Jednocześnie nie możemy zapomnieć o zielonej transformacji. 47% pracodawców na świecie wskazuje na redukcję emisji CO2 jako priorytet, a 41% podkreśla konieczność dostosowania się do zmian klimatycznych. W Polsce istotne znaczenie ma również starzejące się społeczeństwo (50% firm traktuje to jako kluczowy czynnik przyszłości). W rezultacie nowe miejsca pracy powstaną w sektorach zielonej energii, transportu niskoemisyjnego czy gospodarki cyrkularnej, ale będą one jednocześnie wymagać specjalistycznych kompetencji.

Dla pracodawców wyzwaniem staje się nie tylko wprowadzanie innowacji technologicznych, ale też rozwijanie kultury organizacyjnej wspierającej ciągłe kształcenie. Aż 70% firm (w skali globalnej) deklaruje chęć inwestowania w szkolenia, a w Europie 86% planuje finansować je głównie z własnych środków. Nie oznacza to jednak, że automatycznie wszyscy otrzymają niezbędne wsparcie. Zarówno w Polsce, jak i w UE zauważalne są bariery, takie jak opór przed zmianami (40%), przestarzałe regulacje (42%) czy trudności w przyciąganiu talentów (40%).

Z punktu widzenia pracowników kluczowa jest elastyczność i gotowość do nauki, ale też mądre pozycjonowanie się na rynku – rozwijanie kompetencji, które w najbliższych latach będą najbardziej pożądane: myślenie analityczne, odporność psychiczna i fizyczna, zdolność do współpracy z zaawansowanymi systemami AI, a także typowo ludzkie umiejętności kreatywne i emocjonalne. Jednocześnie rola człowieka (33% zadań wyłącznie przez ludzi do 2030 roku) pozostanie niezbędna, szczególnie w sytuacjach, które wymagają rozwiązywania nietypowych problemów, kreatywności czy empatii.

Podsumowując, raport Future of Jobs 2025 nie pozostawia złudzeń, że stoimy u progu dużej, wieloaspektowej transformacji – „wielkiej transformacji”, jak to określono w tytule jednej z części. Świadome i zaplanowane podejście do zmian może przynieść korzyści zarówno organizacjom, które zyskają przewagę konkurencyjną, jak i pracownikom, którzy zdobędą nowe, cenne kompetencje. Natomiast brak reakcji na płynące z raportu sygnały wiąże się z ryzykiem pozostania w tyle za resztą rynku, na którym szybko zmieniają się wymagania, narzędzia i oczekiwania.

Dlatego kluczowe staje się:

1. Planowanie strategiczne – firmy muszą z wyprzedzeniem myśleć o tym, jak będzie wyglądać ich model biznesowy w erze AI i automatyzacji.
2. Inwestycje w rozwój pracowników – zarówno w aspekcie technicznym, jak i miękkim.
3. Współpraca międzysektorowa – aby przeciwdziałać lukom kompetencyjnym i wspólnie tworzyć programy edukacyjne.
4. Elastyczność pracowników – gotowość na częste zmiany ścieżek kariery i przekwalifikowania.
5. Otwartość na innowacje – przy jednoczesnym zachowaniu wartości humanistycznych i dbałości o różnorodność (DEI na poziomie 95% w Polsce) oraz ochronę środowiska.

Perspektywa najbliższych lat, choć pełna wyzwań – inflacja, starzenie się społeczeństwa, nowe technologie, wymogi klimatyczne – może być także motorem spektakularnych sukcesów. W grze o przyszłość rynku pracy wygrywają bowiem ci, którzy potrafią łączyć siłę ludzkiego kapitału z możliwościami, jakie niosą zaawansowane technologie i ekologiczna transformacja. Właśnie takie podejście – łączące cyfryzację z uwzględnieniem realnych potrzeb społecznych i środowiskowych – definiuje oblicze rynku pracy na lata 2025–2030.